فیبروم رحم در همه افراد باعث نازایی نمیشود؛ بسیاری از زنان مبتلا به فیبروم بدون مشکل باردار میشوند. بااینحال، بسته به اندازه، تعداد و محل فیبروم، ممکن است احتمال بارداری کاهش یابد یا خطر برخی عوارض بیشتر شود.
فیبرومهایی که داخل حفره رحم قرار دارند یا شکل آن را تغییر میدهند، بهویژه فیبروم زیرمخاطی بیشتر میتوانند با لانهگزینی جنین تداخل داشته باشند. فیبرومهای بزرگ یا متعدد نیز ممکن است با فشار بر لولههای رحمی، تغییر شکل رحم یا ایجاد التهاب، بر باروری اثر بگذارند. در مقابل، بسیاری از فیبرومهای کوچک که در سطح بیرونی رحم یا داخل عضله قرار دارند، تأثیر قابلتوجهی بر بارداری ندارند.
| نوع فیبروم | اثر احتمالی بر باروری |
|---|---|
| زیرمخاطی، داخل حفره رحم | بیشترین احتمال اختلال در لانهگزینی |
| داخل عضله رحم | بسته به اندازه و تغییر شکل حفره رحم |
| زیرسروزی، سطح بیرونی رحم | معمولاً اثر کمتر بر باروری |
اگر فیبروم دارید و بیش از ۱۲ ماه برای بارداری تلاش کردهاید، یا اگر بالای ۳۵ سال هستید و پس از ۶ ماه بارداری رخ نداده به متخصص زنان یا ناباروری مراجعه کنید. سونوگرافی، هیستروسکوپی یا MRI میتواند محل و اندازه فیبروم را مشخص کند. درمان همیشه به جراحی نیاز ندارد و بر اساس علائم، محل فیبروم و برنامه بارداری انتخاب میشود.
کدام نوع فیبروم مانع بارداری میشود؟
پزشکان فیبرومها را بر اساس لایهای از رحم که در آن رشد میکنند، به دستههای مختلفی تقسیم میکنند. میزان تأثیر فیبروم بر باروری کاملاً به نوع آن بستگی دارد:
۱. فیبرومهای زیرمخاطی یا سابموکوزال (Submucosal)
این فیبرومها داخل حفره رحم (جایی که جنین باید رشد کند) برجسته میشوند.
- میزان خطر برای باروری: بسیار بالا.
- دلیل: فضای رشد جنین را تنگ کرده و مانع لانهگزینی موفق تخمک بارورشده میشوند. همچنین جریان خون به دیواره داخلی رحم (اندومتر) را کاهش میدهند.
۲. فیبرومهای داخلعضلانی یا اینترامورال (Intramural)
این نوع در داخل دیواره عضلانی خود رحم رشد میکند.
- میزان خطر برای باروری: متوسط تا پایین.
- دلیل: اگر اندازه این فیبرومها کوچک باشد، مشکلی ایجاد نمیکنند. اما اگر بزرگتر از ۴ تا ۵ سانتیمتر شوند، میتوانند شکل رحم را تغییر داده و دهانه لولههای فالوپ را مسدود کنند.
۳. فیبرومهای زیرصفاقی یا سابسروزال (Subserosal)
این فیبرومها در دیواره خارجی رحم رشد کرده و به سمت فضای لگن امتداد پیدا میکنند.
- میزان خطر برای باروری: بسیار کم و نزدیک به صفر.
- دلیل: این تودهها با فضای داخلی رحم و مسیر عبور اسپرم تداخلی ندارند، مگر اینکه به سایزهای بسیار غولآسا برسند و روی اعضای مجاور فشار بیاورند.
فیبروم چگونه مانع بارداری و لانهگزینی جنین میشود؟
اگر فیبروم شما در دستهای باشد که روند بارداری را مختل میکند، معمولاً از طریق یکی از مکانیسمهای زیر عمل خواهد کرد:
- مسدود کردن دهانه رحم یا لولههای فالوپ: فیبروم میتواند مانع رسیدن اسپرم به تخمک شود.
- تغییر شکل هندسی رحم: تغییر فرم رحم حرکت اسپرم یا جنین را مختل میسازد.
- کاهش خونرسانی به آندومتر: بافت اطراف فیبروم خونرسانی مناسبی ندارد و در نتیجه تخمک بارور نمیتواند در دیواره رحم ریشه بدواند.
- ایجاد التهاب موضعی: فیبرومهای داخل حفره میتوانند با ترشح مواد التهابی، محیط رحم را برای جنین نامساعد کنند.